Najdawniejsze dzieje górnictwa węgla kamiennego na ziemiach polskich

Wystawa w rzetelny i atrakcyjny sposób przedstawia okoliczności powstania i funkcjonowania – najstarszej w granicach przedrozbiorowej Polski – kopalni węgla kamiennego w Szczakowej w 1766 roku oraz rozwój górnictwa węgla w XIX wieku, który implikował ożywienie innych gałęzi przemysłu i przyczynił się do przekształcenia rejonu z wiejskiego w przemysłowy. Górnictwo miało olbrzymi wpływ na przemiany industrializacyjne, demograficzne i społeczne oraz procesy urbanizacyjne. Przemysłowy charakter miasto zawdzięcza, trwającej ponad 200 lat, eksploatacji bogatych złóż węgla kamiennego. Rozwój górnictwa węgla kamiennego implikował powstanie i ożywienie innych gałęzi przemysłu: energetyki, hutnictwa, przemysłu chemicznego. Coraz większa część lokalnej społeczności znajdowała zatrudnienie w górnictwie i pozostałych gałęziach przemysłu. Kopalnie, dbając o swoich pracowników, budowały domy dla urzędników, kolonie robotnicze, szkoły, ochronki i inne budynki użyteczności publicznej. Wiele z nich zachowało się do dnia dzisiejszego, dalej pełniąc swoją pierwotną funkcję.

Historia górnictwa to jedno z głównych zagadnień badawczych Muzeum Miasta Jaworzna. Do realizowanych uprzednio projektów wydawniczych i edukacyjnych dołączyła nowa wystawa stała – mówi dyrektor Przemysław Dudzik – dzięki której wiedza na temat miejscowego górnictwa będzie popularyzowana. Na wystawie zostaną zaprezentowane najcenniejsze eksponaty ze zbiorów naszego Muzeum oraz obiekty przekazane przez Tauron Wydobycie.

Wystawa ma charakter scenograficzny. W przestrzeni wystawienniczej zrekonstruowane zostały dwa chodniki (z obudową drewnianą i metalową). Artefakty widoczne na wielkoformatowych wydrukach (narzędzia, wózki kopalniane itp.) zostały odtworzone i umieszczone na ekspozycji, aby zwiedzający mogli ich dotknąć. Zwiedzającym wystawę zostaje wskazane pewne zagadnienie, a odczytywanie treści wystawy można porównać do odczytywania ilustrowanej książki, gdzie w roli ilustracji występują eksponaty. Wystawę powinno się odczytywać następującymi po sobie rozdziałami, ponieważ mamy tu do czynienia z opowiadaniem pewnej historii, która ma swój początek i koniec.


Audiobooki

Wstęp

 

Adrian Rams
Muzeum Miasta Jaworzna
„Najdawniejsze dzieje górnictwa węgla kamiennego w Polsce.
Główne założenia nowej wystawy stałej”.

 

Bartłomiej Cieszyński
Muzeum Miasta Jaworzna
„Wybrane zagadnienia z historii jaworznickiego górnictwa węgla kamiennego”.

 

Adam Frużyński
Muzeum Górnictwa Węglowego
Zabrze
„Historia górnictwa węgla kamiennego na górnym śląsku do 1945 roku”.

 

Katarzyna Heide
„Zarys dziejów jaworznickiego gwarectwa w latach 1871-1918″.

 

Marek Szuwarzyński
„Złoża węgla kamiennego na terenie Jaworzna”.

 

Maria Leś-Runicka
Muzeum Miasta Jaworzna
„Kopalnia węgla w Szczakowej – pierwsza w Polsce”.