Historia Muzeum

Za datę powstania muzeum przyjmuje się 23 maja 1972 roku, czyli dzień powołania Społecznego Komitetu Organizacyjnego Muzeum Regionalnego. Chociaż próby utworzenia muzeum podejmowane były już wcześniej przez pojedyncze osoby lub organizacje, wszystkie kończyły się jednak niepowodzeniem wobec braku zainteresowania władz miasta.

Celem stało się gromadzenie i eksponowanie przedmiotów kultury materialnej oraz dzieł sztuki mających bezpośredni związek z regionem jaworznickim i miastem. Zaczątek zbiorów stanowiły przejęte od kopalń zbiory starych map i planów górniczych. Dużą część przekazali w darze członkowie PTTK. Były to: sprzęty domowego użytku, narzędzia gospodarskie oraz prace plastyków amatorów. Ofiarodawcą był także zarząd ZBOWiD-u, który przekazał dokumenty związane z działalnością konspiracyjną Jaworznian podczas II wojny światowej.

Otwarcie ekspozycji odbyło się 15 grudnia 1972 roku w Domu Technika przy ul. Grunwaldzkiej 37. Pierwszym kustoszem był Władysław Gnyp. Powstały następujące działy: geologiczno – petrograficzny, górniczo – przemysłowy, sztuki ludowej, historii rozwoju miasta, numizmatyczny, pamięci narodowej. Organizowano również okolicznościowe wystawy czasowe.

Miejsca na ekspozycję było jednak niewiele. Systematyczne powiększanie zbiorów pociągało za sobą konieczność należytego eksponowania i magazynowania. Rozpoczęto starania o zmianę budynku na większy. Zakończone zostały przeniesieniem muzeum do nowej siedziby przy ul. Grunwaldzkiej 35. Remont pomieszczeń wykonała kopalnia „Jaworzno”. Zbiory udostępniono zwiedzającym w dniu 28 maja 1975 roku.

Nowa siedziba od początku okazała się za mała. Starania o przyznanie dodatkowego metrażu w tym samym budynku nie przyniosły oczekiwanych efektów. Władze miejskie zapewniały, że do pięciu lat muzeum znajdzie siedzibę w projektowanym parku rozrywki w Osiedlu Stałym. Planowano go połączyć ze skansenem górniczym, którego przygotowanie rozpoczęła kopalnia „Komuna Paryska” („Jan Kanty”). Projekt ten nie doczekał się jednak realizacji.

Na początku lat osiemdziesiątych władze miasta zadecydowały o przejęciu od kopalni „Jaworzno” budynku przy ulicy Pocztowej 5 i jego adaptacji na potrzeby Miejskiej Biblioteki Publicznej i muzeum. Budynek wyremontowano z dotacji MBP, toteż ona właśnie stała się w 1986 roku jego głównym użytkownikiem. Wiosną następnego roku muzeum zajęło 4 pokoje na pierwszym piętrze. Przeprowadzki dokonano pod okiem kustosza inż. Kazimierza Byrczka.

W 1994 roku placówka została podporządkowana organizacyjnie Miejskiej Bibliotece Publicznej. Kierownikiem muzeum została wówczas Barbara Rapacz, historyk sztuki. Przydzielone cztery pomieszczenia pozwoliły na utworzenie kilku działów oraz galerii PRO-AM w której organizowano wystawy czasowe i spotkania z twórcami nieprofesjonalnymi.

Znacząca zmiana nastąpiła 17 czerwca 1998 roku. Uchwałą Rady Miejskiej nadano placówce status Muzeum Miasta Jaworzna. Bezpośredni nadzór nad placówką sprawuje gmina. Od lipca 1999 roku funkcję dyrektora pełni mgr Przemysław Dudzik.