Etnografia

Nazwa Jaworzno jest nazwą topograficzną, jej główny rdzeń pochodzi od słowa jawor, gatunku drzewa występującego na obszarze naszego miasta. Legenda znana mieszkańcom głosi: W 1330 r. przyszły król Kazimierz Wielki wracał z Wielkopolski do Krakowa na wezwanie swojego ojca Władysława Łokietka. W rejonie zwanym dziś Pańską Górą napotkał drwali ścinających jawor. Zapytał ich, co robią? Wówczas jeden z nich odpowiedział: „Jawor se zno lo tyk, co srybra sukają”. Na podstawie tej ludowej opowieści powstał herb miasta - rozłożysty jawor i ścinający go drwale.

Dla mieszkańców ziemi jaworznickiej, duże znaczenie ma fakt, że od początku osadnictwa zajmowali tereny na pograniczu dwóch wielkich grup etnicznych: Krakowiaków i Ślązaków. Naturalną granicę ukształtował bieg rzeki Przemszy. Mieszkańcy Jaworzna kulturowo związani z Małopolską, przejmowali wiele ze stylu życia swoich sąsiadów z Górnego Śląska. Dyfuzji kulturowej, zjawisku charakterystycznemu dla obszarów pogranicznych, sprzyjał handel i dynamicznie rozwijający się przemysł. Ułatwienia w obustronnych kontaktach i migracjach zapewniły nowe połączenia drogowe i kolejowe.

Na terenie obejmującym granice dzisiejszego Jaworzna jeszcze na przełomie XIX i XX w. noszono strój krakowski, jednak w odmianie najbardziej od podkrakowskiego wzorca oddalonej. Kobiecy strój ludowy rozwijał się aż do II wojny światowej. We wsiach: Ciężkowice, Byczyna, Długoszyn, Jeleń, Szczakowa oraz Dąbrowa Narodowa obowiązywały tradycyjne, roślinne motywy hafciarskie. Zdobiono nimi gorsety szyte z różnobarwnych aksamitów oraz płócienne zapaski. Owe elementy do dzisiaj budzą zachwyt i świadczą o dużym wyczuciu artystycznym miejscowych twórczyń ludowych.

Handel oraz napływ ludności innych grup etnicznych nie pozostał bez wpływu na strój odświętny i codzienny. I tak obok stroju krakowskiego wykształtował się drugi skromniejszy rodzaj tzw. „flanele”, szyty z gotowych materiałów pasmanteryjnych i tekstylnych. Najczęściej w owe stroje ubierały się mieszkanki śródmieścia Jaworzna.

W tradycyjnym budownictwie drewnianym w okolicach Jaworzna stosowano wieńcową konstrukcję ścian. W tutejszej ciesielce obowiązywało łączenie na tzw. „jaskółczy ogon”. Dachy w istniejących budynkach są dwuspadowe, choć jeszcze przed kilkudziesięciu laty można było zobaczyć wśród wolno stojących zabudowań gospodarczych dachy czterospadowe. Pokrycie bardzo długo stanowiły gonty bądź słomiane strzechy. Z biegiem lat zastąpiono je papą lub dachówką. Najstarsze chałupy jaworznickie (w rozumieniu dzisiejszych granic miasta) miały drzwi wmontowane w ozdobnie mieczowane odrzwia, uformowane w łuk. Od przełomu wieków XIX i XX, drewno systematycznie było wypierane przez kamień i cegłę. Wapienne, białe mury zdobione zielenią różnych odmian paproci i rozchodników, wrastających w szczeliny, stały się charakterystycznymi elementami architektury starej części Jaworzna: Ciężkowic, Byczyny i Jelenia.

support adidas eqt support 93 17 core black adidas eqt support 9317 core black release info adidas eqt support 93 17 core black release date adidas eqt support 93 17 core black adidas eqt support 9317 black turbo red adidas eqt adidas eqt support adv adidas eqt support adv camo pack adidas eqt support adv camo pack adidas eqt support adv adidas eqt spring 2017 collection adidas eqt milled leather pack release info adidas goes luxe eqt milled leather pack adidas eqt support adv turbo red releases date adidas eqt support adv turbo red lands tomorrow adidas eqt support adv primeknit core black turbo red adidas eqt turbo red collection adidas eqt turbo red collection adidas eqt support adv green camo
adidas eqt support adv 91 16 greycore black adidas eqt support adv 91 16 greycore black adidas eqt support adv triple black releases summer adidas eqt support adv triple black adidas eqt support adv triple black adidas eqt support adv triple black available now adidas eqt support xeno pack eqt support 93 eqt support adv adidas originals eqt support xeno pack adidas eqt support xeno pack launches next month adidas eqt support og pack releasing soon this adidas eqt support og pack is releasing soon adidas eqt support 93 primeknit ba7506 adidas eqt light green pack womens adidas eqt light green pack coming soon this adidas eqt light green pack is exclusively for the ladies adidas eqt support adv white black adidas eqt support adv black adidas eqt turbo red collection adidas eqt support adv primeknit zebra release date adidas eqt support adv zebra coming soon